Interview

Phỏng vấn nhân viên

Thách thức năng lượng không biên giới
Mong muốn đưa một afterFIT khởi đầu từ Nhật Bản vươn ra thế giới

Profile

Saito Kouta
(Nickname tại afterFIT: Chota)

Sinh năm 1988, đến từ Yokohama.
Từ một kỹ sư quản lý giám sát công trình có kinh nghiệm làm việc tại tổng thầu xây dựng, anh đã chuyển sang công ty trong lĩnh vực năng lượng tái tạo. Với tư cách quản lý dự án, anh đã tham gia phát triển các nhà máy năng lượng mặt trời và sinh khối trên khắp Nhật Bản.
Chịu trách nhiệm về cung ứng nhiên liệu sinh khối ASEAN, chủ yếu là Indonesia và Malaysia.
Sau đó, anh làm cho một tập đoàn của Indonesia, thực hiện phát triển về nhiên liệu sinh khối và nhiên liệu mới cung cấp cho các nhà máy điện sinh khối.
Anh gia nhập afterFIT vào tháng 1 năm 2019.
Sở thích hội họa và âm nhạc.

Từ trí tưởng tượng đến chủ nghĩa hiện thực
Giám sát xây dựng tại tổng thầu

― Chota-san, anh hãy kể một chút về thời gian tại công ty đầu tiên sau khi kết thúc thời học sinh của mình đi.

Suốt thời gian từ khi còn nhỏ đến khi vào đại học, mỗi ngày của tôi đều là tưởng tượng. Tôi rất chăm đá bóng, đặc biệt thích vẽ các tác phẩm nghệ thuật. Tôi từng dự định thi đại học mỹ thuật. Cuối cùng đã quyết định vào đại học kiến trúc nơi cũng có thể vẽ tranh.

Khi học đại học, mỗi khi nghỉ hè, tôi hay đi du lịch nước ngoài, thậm chí đi quá nhiều. Thời học sinh, tôi đã đi khoảng 20 nước bằng tàu biển.Trong hành trình có cả những nước Trung Đông cấm tàu đi qua như Syria, Jordan, Palestine, Israel. Từ việc đi du lịch vùng Trung Đông, tôi thấy khi đi qua một vùng đất với môi trường hoàn toàn khác thì mọi sự kháng cự đều vô nghĩa. Trăm nghe không bằng một thấy. Nhập gia thì phải tùy tục.

Có một thời đi học như thế, nhưng tôi đã trở thành vô cùng bảo thủ chính xác vào thời điểm năm thứ 3, khi đập vào mắt tôi là thời kỷ băng hà của tìm việc.
Nghĩ lại thì tôi cũng không hiểu vì sao khi đó mình đã không thử thách bản thân, nhưng có một câu mà các giáo sư thường nói “Làm thiết kế không có cơm ăn đâu, học công trình kiến trúc rồi làm cho nhà thầu là chắc nhất”, thế là tôi cũng chẳng nghĩ ngợi gì nhiều và cứ thế đi theo hướng đó.

Sau khi tốt nghiệp, tôi vào nhà thầu và làm giám sát công trình xây dựng các tòa nhà trong 5 năm. Cuộc sống trong khoảng thời gian ấy là cứ mỗi sáng thứ 2 mang theo một cái cặp to nhét quần áo dùng cho 6 ngày đến công ty. Cứ như thế làm việc thông cho đến chuyến tàu cuối cùng của ngày thứ 7, chẳng có dịp về thăm nhà.

Công việc tôi đảm nhiệm là những tòa nhà quy mô tầm trung có tổng chi phí xây dựng khoảng 1 tỷ JPY. Trong 4 năm tôi đã giám sát 8 tòa nhà. Môi trường dự án hoàn toàn khác, mỗi năm đều làm việc dưới áp lực công việc.
Tuy nhiên, đến năm thứ 4, tôi bỗng nghĩ “Có lẽ thế này là đủ rồi”.Tôi đã chán ngán mỗi ngày mỗi ngày đều lặp đi lặp lại những công việc như nhau.

Khi tích lũy được kinh nghiệm thì có quyền quyết định hơn, quyền quyết toán và trách nhiệm cũng tăng lên. Nhưng nhìn những bậc đàn anh đi trước, người trên mình 10 tuổi, người trên mình 20 tuổi cũng vẫn làm những công việc giống nhau. Trọng tâm công việc cũng giống người mới vào công ty 5 năm như tôi.
Tất nhiên, tôi nghĩ cách làm việc của các bậc đi trước thì do có nền tảng kinh nghiệm nên cũng có khác đi. Nhưng kể cả thế thì trong mắt tôi đã bị phản chiếu rằng tuổi tác và kỹ năng không hề tăng trưởng tỷ lệ với nhau.
“20 năm sau vẫn làm như thế này ư? Nhất định là chán” - cảm xúc ấy cứ ngày càng lớn dần lên, và suy nghĩ chẳng phải sẽ có những việc đáng làm hơn sao dần choán lấy tâm trí tôi.

Cuối năm thứ 4, công trường được giao phó cho mình tôi, tất cả các nghiệp vụ tôi cũng đều có thể tự mình đảm nhiệm. Thời điểm đó, tôi quyết định mình sẽ chuyển việc.

Chuyển việc, lần theo dấu công việc mình muốn làm tới Indonesia – môi trường hoàn toàn mới.

― Vì sao anh lại lựa chọn nghiệp vụ về năng lượng là công việc tiếp theo của mình?

Thẳng thắn mà nói, tôi có cảm giác muốn rời khỏi ngành kiến trúc.
Khi suy nghĩ về chuyển việc, tôi đã đặt ra 3 tiêu chí: năng lượng, không phải doanh nghiệp lớn, và quản lý.

Tôi đã có hứng thú với lĩnh vực năng lượng từ trước đây. Vì tôi nghĩ không có năng lượng thì trái đất không quay.
Ngoài ra, việc không lựa chọn những doanh nghiệp lớn vì tôi muốn làm tất cả những công việc từ tưới nước nuôi hạt đến xới đất gieo hạt. Đồng thời, tôi không muốn mình chỉ là một con tốt, hay một anh lính quèn trong tổ chức. Tôi đã luôn có ý nghĩ muốn quản lý tổ chức, tập hợp nhiều người lại cùng thực hiện một dự án.
Cuối cùng, tôi quyết định vào một công ty có nghiệp vụ về năng lượng tái tạo. Tại đó, tôi đã tham gia vào nghiệp vụ phát điện sinh khối và học về tài nguyên năng lượng tái tạo. Từ sau khi chuyển việc, tôi nhận ra sự linh hoạt trong việc thúc đẩy kinh doanh của riêng mình mà tôi chưa từng có trước đây. Tôi đã có thể làm việc chăm chỉ như tôi muốn.

Nghiệp vụ năng lượng tái tạo có rất nhiều lĩnh vực. Tài nguyên năng lượng tái tạo mà tôi tiếp xúc là một loại nguyên liệu gọi là viên nén gỗ. Vì cần huy động nguồn tài nguyên từ nước ngoài, nên tôi đã trở thành nhân viên cung ứng.
Một lần trong cuộc họp về kinh doanh, tôi nghe thấy tên mình được đề cử “Nếu phái cử thì chỉ có Saito thôi”, tôi nhận được 2 phản hồi. Lập tức, tôi đã đến địa phương thu mua một loại cọ gọi là cọ palm có ở 2 nước Indonesia và Malaysia. Trong một năm, tôi làm nhân viên cung ứng với hình thức đi công tác địa phương. Đầu tiên, tất nhiên tôi không hề nói được tiếng Indonesia. May mắn thay, tiếng Indonesia là ngoại ngữ đơn giản nhất thế giới.

Sau đó, tôi được một người bản địa Indonesia rủ có muốn đảm nhiệm việc xuất khẩu nhiên liệu sinh khối một cách chính thức không, thế là tôi vào làm cho một tập đoàn tại địa phương. Nó có vị trí là nhà cung cấp cho sản xuất điện sinh khối tại Nhật Bản.
Tôi đã làm tại đó 2 năm, xuất khẩu nhiên liệu tái tạo sang Nhật Bản. Tiếng Indonesia cũng trở nên quen thuộc với tôi.

― Thời gian làm việc ở Indonesia đã như thế nào?

Tôi rất thích đất nước Indonesia. Người Indonesia có một sức mạnh đáng kinh ngạc một ngày nào đó sẽ vượt qua các nước tiên tiến. Trái tim tranh đấu đã bùng lên.
Tại đó, tôi đã có cái nhìn khách quan về Nhật Bản. Nhật Bản cũng là nước ngoài, chỉ là một trong số các nước trên thế giới.

Indonesia là một đất nước không được củng cố cơ sở hạ tầng. Nhiều người sống thiếu điện, không đủ nước sạch uống, có những vùng không gas không nước ngầm, thậm chí tồi tàn đến mức còn không có cả đường đi.
Tại đó, tôi thường xuyên nghe thấy câu chuyện không có điện ở chỗ này chỗ khác, tôi đã trăn trở làm sao để có thể sản xuất điện.

Dân số Indonesia là khoảng 250 triệu dân, gấp 5 lần Nhật Bản. Tôi đã nghĩ nếu chỉ làm năng lượng ở mức như thế này thì không thể đủ.

Tính khả thi sau cuộc gặp với afterFIT.
Muốn giải quyết vấn đề của quốc gia thiếu điện.

― Lý do khiến anh quyết định gia nhập afterFIT?

Sau đó, đúng dịp về Nhật, tôi tình cờ gặp Kan-chan※1 giám đốc afterFIT. Đầu tiên không phải là một buổi phỏng vấn vào công ty, tôi được giới thiệu “Có một người khá thú vị đang làm về nghiệp vụ năng lượng tại Nhật Bản”.
Kan-chan am hiểu về điện, tràn đầy nhiệt huyết, luôn lệch ra khỏi các khuôn khổ nhưng không hề lung lay tinh thần. Tuy gặp lần đầu nhưng tôi cảm thấy đây là một người khá thú vị. Tham vọng cân bằng với suy nghĩ logic như vậy thật tuyệt.
Khi tôi nói “Ở nước ngoài có một nơi phù hợp để làm năng lượng tái tạo”, Kan-chan đã đáp lại “Tôi muốn phát triển nghiệp vụ này ở Indonesia”. Vậy là ngày hôm đó, tôi quyết định gia nhập afterFIT.

Do đã có kinh nghiệm sinh sống và làm việc tại Indonesia, tôi rất muốn có thể thông lưới điện trên toàn đất nước Indonesia. Các gia đình ở Indonesia mặc dù sử dụng các sản phẩm điện nhưng vẫn có những khi bị cắt điện. Là quốc gia có lượng khai thác hóa thạch lớn, Indonesia đang gặp tình trạng mặc dù nhiệt điện từ nguyên liệu hóa thạch đang gia tăng nhưng vẫn thiếu điện.
Mặt khác, Nhật Bản có lãnh thổ nhỏ hẹp, điện đang ở tình trạng bão hòa. Hệ thống cũng quá tải. Thời gian áp dụng cơ chế giá FIT ※2 của Nhật cũng đã qua. Có thể thấy thời đại của afterFIT là sau khi kết thúc FIT.

Trên cương vị doanh nghiệp, với khẩu hiệu “Vẫn có thể duy trì sau FIT”, afterFIT có công nghệ điện năng, kinh nghiệm thi công, bảo trì nhà máy phát điện, rất phù hợp để phát triển nghiệp vụ năng lượng tái tạo ở Indonesia. Địa điểm nhắm tới trước mắt là những khu vực chưa có đường điện đi qua.

Indonesia có lãnh thổ rộng lớn với đông dân sinh sống. Tuy vậy lại thiếu điện.
Vì mục tiêu môi trường toàn cầu, các nước đều đang nỗ lực chuyển đổi từ nhiệt lượng than đá sang năng lượng tái tạo, gia tăng nhiệt điện là đi ngược lại với trào lưu thế giới. Tuy nhiên, cũng không thể đổ lỗi cho họ.
Thay vào đó, trong giai đoạn bổ sung lượng điện thiếu, việc thực chứng thực nghiệm được sự ổn định hóa nguồn điện năng không ổn định vì mục tiêu tương lai là hoàn toàn phù hợp. Nếu có thông tin về kỹ thuật điện thì đây là một quốc gia rất tiềm năng để phát triển năng lượng tái tạo.

Khi mang một tham vọng lớn sẽ không thấy mệt mỏi
Luôn cảm thấy vui khi làm việc tại afterFIT

― Với mục tiêu là dự án Indonesia, tại afterFIT anh đảm nhiệm nghiệp vụ nào?

Tại afterFIT, tôi phụ trách tài chính và khảo sát các giao dịch dự án mới.
Khi làm nghiệp vụ tài chính, cần phải nắm được tất cả về dự án. Thông tin về mảnh đất sẽ thành nhà máy phát điện, chính sách của Bộ kinh tế, quản lý rủi ro, cả kinh doanh nữa. Tôi nghĩ đó là cách tốt nhất để phát triển ý thức kinh doanh. Hiện tại, tôi đang có những ngày làm việc rất ý nghĩa. Thành viên trong team đứng đầu là tiền bối dày dặn kinh nghiệm, còn lại hầu hết là những người trẻ.
Chúng tôi cùng làm việc vui vẻ thân ái

Sắp tới sẽ khởi động các dự án Indonesia, khi đó tôi sẽ tập trung chủ yếu vào mảng đó.

Khi ở afterFIT, tôi không có cảm giác rằng mình đang làm việc. Nó giống với tham gia vào các hoạt động một cách vui vẻ hơn. Công việc đơn giản nhưng lại mang một tham vọng lớn (Cười) nên tôi cũng không cảm thấy vất vả. Tôi tự thấy mình đang ở một trạng thái rất tốt.

Trong cách nhìn của riêng mình, tôi coi Nhật Bản cũng là nước ngoài. Thỉnh thoảng khi đang ở Nhật, tôi nhìn toàn thế giới và có cảm giác, Nhật Bản đã bắt đầu “afterFIT”.

Mỗi con người đang sống trên trái đất đều phải bắt đầu việc thúc đẩy năng lượng tái tạo.
Đây là một chủ đề không biên giới.
Nó không phải là trách nhiệm của riêng ai, mỗi người đều cần chung một tư tưởng và cùng nỗ lực để giải quyết vấn đề năng lượng trên toàn thế giới.

  • ※1.Kan-chan: Biệt danh của giám đốc Tanimoto Kanzo. Trong công ty mọi người đều được gọi bằng biệt danh.
  • ※2.Cơ chế giá FIT: Cơ chế giá mua cố định áp dụng cho năng lượng tái tạo. FIT (Feed-in Tariff). Là cơ chế trong đó nhà nước đảm bảo với các công ty phát điện sẽ mua điện ở mức giá cố định trong thời gian cố định đối với điện phát từ năng lượng tái tạo. Nhật Bản bắt đầu áp dụng chế độ này từ năm 2012.